Fonetyzacja, zwana również resztkami artykulacyjnymi, to wymawianie na głos lub w myślach czytanego tekstu. Są to właśnie takie resztki, które pozostały nam po okresie, kiedy ucząc się czytać, głośno wymawialiśmy poszczególne litery i wyrazy. Większość dorosłych czytelników, nawet tych najbardziej wprawionych, wymawia "pod nosem" lub w myślach czytany tekst, przez co tempo czytania zazwyczaj pozostaje niewielkie.
Właściwie nie wiadomo… Artykułowanie czytanego tekstu zmniejsza bowiem szybkość czytania, a nie jest wcale konieczne do zrozumienia tekstu. Ilość słów, jakie możemy głośno lub bezgłośnie wymówić w danej jednostce czasu, jest znacznie mniejsza, niż liczba słów, które człowiek jest w stanie w tym czasie przeczytać. Czytanie wcale nie odbywa poprzez kanał słuchowy, a bardziej w sposób "fotograficzny". Rozpoznajemy poszczególne wyrazy w całości, identyfikując ich kształt i nie musimy dla ich zrozumienia składać liter czy też ich wymawiać. Nasze oczy i mózgi są w stanie czytać znacznie szybciej, niż nasze uszy. Dlatego tak ważne dla szybkiego czytania, jest wyeliminowanie fonetyzacji.
Pewnie niektórzy z Was nie wierzą, że można czytać ze zrozumieniem, nie wymawiając jednocześnie czytanych słów. Zapewniam jednak, że można, a po przezwyciężeniu początkowych trudności staje się to nawet łatwiejsze, niż w przypadku tradycyjnego czytania.
Niektórzy, jak np. Tony Buzan, twierdzą, że fonetyzacja nie jest główną przeszkodą w szybkim czytaniu i nawet wymawiając (przynajmniej niektóre) słowa czytanego tekstu, jesteśmy w stanie zwiększyć tempo czytania nawet kilkukrotnie. Jednak dla dalszego rozwijania umiejętności szybkiego czytania zwalczenie fonetyzacji będzie nieodzowne. Poza tym czytanie bez wymawiania często okazuje się dużo przyjemniejsze i sprzyjające rozumieniu czytanego tekstu, niż to z fonetyzacją.
Sposoby na wyeliminowanie fonetyzacji są stosunkowo proste, choć na początku mogą przysporzyć trochę trudności. Generalnie chodzi o to, by zakłócić nasz nawyk do cichego lub bezgłośnego wymawiania tekstu.
Być może zauważyliście, że żucie gumy podczas czytania przeszkadza nieco w wymawianiu, nawet bezgłośnym tego, co czytamy. Innym, znacznie lepszym sposobem jest miarowe liczenie podczas czytania lub wymawianie kolejnych liter alfabetu. Kolejny bardzo dobry sposób na zwalczenie fonetyzacji to wystukiwanie, np. ołówkiem czy długopisem, jakiegoś rytmu podczas czytania. Na początku ten rytm może być bardzo prosty, później można go nieco skomplikować i urozmaicać. Dzięki nasza uwaga zostanie skutecznie odciągnięta od artykułowania czytanych wyrazów.
Ważne, by licząc czy wystukując jakiś rytm, starać się zrozumieć jak najwięcej z tego, co czytamy. Początkowo może się to wydać bardzo trudne, jednak powinno się to zmienić już po krótkim treningu, a w miarę ćwiczenia zaczniemy rozumieć tyle samo, co czytając tradycyjnie, a nawet więcej.
Trzeba jednak pamiętać o regularnym treningu i nie powracaniu do starych nawyków. Starajmy się konsekwentnie nie artykułować czytanych tekstów, nawet jeśli początkowo mamy trudności ze zrozumieniem, a przyniesie to rezultaty. Ważne jest również to, aby zwalczaniu fonetyzacji towarzyszyła odpowiednia praca oczu oraz brak regresji.
Copyright by SzybkieCzytanie.waw.pl
Designed by ready-web