W Internecie można znaleźć wiele artykułów krytycznie odnoszących się do szybkiego czytania. Autorzy takich tekstów często twierdzą, że szybkie czytanie jest niemożliwe albo że zawsze prowadzi do gorszego rozumienia tekstu.
W większości takich opinii znajduje się jednak ziarnko prawdy. Wyćwiczenie większych prędkości czytania rzeczywiście nie jest proste. Wymaga zgrania kilku istotnych czynników i regularnego treningu. Dla niektórych osób proces ten może być stosunkowo łatwy, dla innych natomiast bywa bardziej wymagający.
Nie oznacza to jednak, że rozwijanie prędkości czytania jest niemożliwe. W praktyce oznacza jedynie, że szybkie czytanie nie jest jedną prostą sztuczką, lecz zestawem umiejętności, które rozwijają się wraz z doświadczeniem czytelniczym.
Od czego zależy tempo czytania?
Tempo czytania nie jest cechą wrodzoną. W dużej mierze zależy od doświadczenia czytelnika.
Jednym z najważniejszych czynników jest to, ile czytaliśmy w życiu i jak często czytamy na co dzień. Osoby, które regularnie sięgają po książki, artykuły czy materiały naukowe, stopniowo zwiększają swoją płynność czytania. Ich mózg coraz sprawniej rozpoznaje słowa, zdania i struktury tekstu.
Z kolei osoby, które czytają sporadycznie, często utrzymują wolniejsze tempo czytania, ponieważ ich mózg ma mniej okazji do ćwiczenia tej umiejętności.
Trudność tekstów również ma znaczenie
Szybkość czytania zależy także od tego, jakie teksty czytaliśmy wcześniej.
Jeśli przez lata czytaliśmy głównie proste teksty, przejście do bardziej wymagających materiałów – artykułów naukowych, podręczników czy literatury specjalistycznej – może znacząco spowolnić tempo czytania.
Z kolei osoby przyzwyczajone do trudniejszych tekstów szybciej rozpoznają złożone konstrukcje językowe, terminologię i argumentację. Dzięki temu mogą czytać szybciej bez utraty zrozumienia.
Wiedza ogólna przyspiesza czytanie
Na tempo czytania duży wpływ ma również nasza wiedza ogólna.
Im więcej wiemy o świecie, tym łatwiej rozumiemy nowe teksty. Mózg potrafi wtedy szybciej łączyć nowe informacje z tym, co już znamy. Dzięki temu wiele rzeczy rozumiemy niemal automatycznie.
Czytelnik posiadający szeroką wiedzę ogólną często szybciej kojarzy fakty, rozumie kontekst i nie musi zatrzymywać się przy każdym trudniejszym fragmencie tekstu.
Wzrok a szybkość czytania
Czynnikiem, który często bywa pomijany w dyskusjach o szybkim czytaniu, jest wzrok.
Czytanie jest w dużej mierze procesem wzrokowym. Jeśli wzrok nie działa prawidłowo, czytanie może być znacznie trudniejsze i wolniejsze.
Dlatego warto zadbać o odpowiednią korekcję wzroku. Jeśli nosisz okulary lub soczewki kontaktowe, czytaj w nich regularnie. Nawet niewielkie problemy ze wzrokiem mogą powodować zmęczenie oczu, spowolnienie czytania i trudności z koncentracją.
Widzenie obuoczne i jego wpływ na czytanie
W przypadku szczególnie wolnego czytania warto sprawdzić także widzenie obuoczne.
Widzenie obuoczne polega na prawidłowej współpracy obu oczu podczas patrzenia na tekst. Jeśli oczy nie współpracują ze sobą prawidłowo, czytanie może być mniej komfortowe i wymagać większego wysiłku.
Objawami problemów z widzeniem obuocznym mogą być między innymi:
- szybkie męczenie się oczu podczas czytania
- trudności z utrzymaniem miejsca w tekście
- częste cofanie się do wcześniej przeczytanych fragmentów
- bóle głowy podczas czytania
Badanie widzenia obuocznego można wykonać podczas wizyty u ortooptyka. W wielu przypadkach odpowiednie ćwiczenia wzrokowe mogą znacząco poprawić komfort czytania.
Szybkie czytanie to umiejętność, którą można rozwijać
Choć szybkie czytanie bywa krytykowane, w praktyce jest to umiejętność, którą można rozwijać poprzez odpowiedni trening.
Na rozwój prędkości czytania wpływają między innymi:
- regularne czytanie
- kontakt z różnymi rodzajami tekstów
- rozwijanie wiedzy ogólnej
- odpowiednia koncentracja
- prawidłowe funkcjonowanie wzroku
Kiedy te elementy zaczynają ze sobą współpracować, czytanie staje się płynniejsze i bardziej naturalne.
Dlatego zamiast traktować szybkie czytanie jako magiczną sztuczkę, warto spojrzeć na nie jak na proces rozwijania sprawności czytelniczej, który może znacząco ułatwić naukę, pracę i zdobywanie wiedzy.